„`html
Nowe przepisy dotyczące równości wynagrodzeń w UE
Zgodnie z wymaganiami Unii Europejskiej, państwa członkowskie mają czas do połowy 2026 roku na wdrożenie dyrektywy związanej z zapewnieniem równości płac dla kobiet i mężczyzn. Jednak, jak zauważa Główny Inspektor Pracy, krajowe przepisy nie sprawią automatycznie, że wysokość wynagrodzeń stanie się w pełni transparentna.
Aktualne dane Eurostatu z 2023 roku pokazują, że kobiety w krajach członkowskich Unii średnio zarabiają o 12% mniej za godzinę pracy niż mężczyźni. W Polsce różnica ta wynosi 7,8%. W 2024 roku do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęło około 800 skarg dotyczących dyskryminacji w pracy, z czego 435 przypadków dotyczyło nierówności płacowych, natomiast jedynie 37 z nich uznano za zasadne.
Największe przeszkody w walce z nierównościami
Według Głównego Inspektora Pracy, w polskich przedsiębiorstwach najczęściej stwierdzanym problemem podczas kontroli jest brak spójnych regulacji wewnętrznych określających wymagania kwalifikacyjne na poszczególnych stanowiskach. Dodatkowo zauważa się brak jednolitości w nazewnictwie stanowisk pracy, co umożliwia pracodawcom różnorodne interpretacje tych samych obowiązków zawodowych.
- Brak jasnych regulacji wewnątrz zakładów pracy
- Różnorodne nazewnictwo stanowisk
Projekt ustawy o jawności wynagrodzeń
Ministerstwo Pracy opracowało projekt ustawy, który przewiduje między innymi obowiązek corocznego raportowania przez firmy zatrudniające powyżej 100 osób wielkości luki płacowej. Pracownicy mają również uzyskać dostęp do informacji o własnym wynagrodzeniu oraz średnich zarobkach według płci wśród osób wykonujących tę samą pracę lub pracę o tej samej wartości.
Dotychczas inspektorzy pracy nie mają możliwości swobodnej oceny dowodów. Sporne kwestie rozstrzyga zaś sąd pracy. Wprowadzenie nowych przepisów oznacza także rozszerzenie obowiązków Państwowej Inspekcji Pracy.
- Obowiązek raportowania luki płacowej w dużych firmach
- Prawo pracownika do informacji o wynagrodzeniach na podobnych stanowiskach
- Nowe zadania dla Państwowej Inspekcji Pracy
Jawność ograniczona – co się zmieni dla pracowników?
Zdaniem Głównego Inspektora Pracy, wdrożenie dyrektywy dotyczącej luki płacowej będzie w najbliższych latach jednym z najbardziej wymagających zadań. Nie spowoduje ona jednak ujawnienia wszystkich wynagrodzeń – nie będzie bowiem możliwości dowiedzenia się, ile zarabia konkretny współpracownik. Pracownicy otrzymają za to informacje na temat średnich wynagrodzeń w firmie.
Niedostarczenie takich informacji przez pracodawcę będzie traktowane jako wykroczenie, skutkujące nałożeniem kary. Oczekuje się, że liczba skarg w tych kwestiach wzrośnie. Kolejnym wyzwaniem przewidzianym na najbliższy okres będzie także implementacja nowych przepisów dotyczących zwalczania mobbingu. Jak podano, od początku 2024 roku Państwowa Inspekcja Pracy otrzymała już 1500 zgłoszeń związanych z mobbingiem.
„`